Blog: paardenwelzijn – een tijdlijn

De laatste weken laait de discussie over paardenwelzijn weer op. Maar paardenwelzijn is al een ‘hot item’ sinds 2007. In die tijd is er veel gebeurd bij de overheid. Een ‘korte’ samenvatting vind je in deze blog. 

1 januari 2007:
De sectorraad paarden wordt opgericht. In deze sectorraad werken meerdere organisaties samen.
De Sectorraad Paarden
De Sectorraad Paarden (SRP) bestaat uit de volgende organisaties: de KNHS, KWPN, Koepel Fokkerij, FNHO, FNRS, Federatie van Bonden van Hengstenhouders, Verenigde Sportpaardenhandel Nederland, Nederlandse Vereniging voor Gebitsverzorging bij het paard, Groep geneeskunde Paard, Vereniging Hengsten Opfokkers, Nederlandse Vereniging van Hoefsmeden, Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie bij Dieren, Vereniging van Zadel- en Tuigdeskundigen, Centrale Bond voor Paardenhandelaren, Het LTO (ZLTO, LTO Noord, LLTB).

12 oktober 2007
In de ‘Nota Dierenwelzijn’ van 12 oktober 2007 De minister verzoekt de sector om binnen een jaar met een plan van aanpak te komen. 

17 december 2008
Toenmalig minister Verburg schrijft in de brief ‘Reactie m.b.t. stressmeeting bij paarden:
Het meten van welzijn bij dieren is niet eenvoudig. In het kader van het Europese Welfare Quality programma wordt gewerkt aan een welzijnsmonitor voor onder andere varkens, koeien, kalveren, kippen. Ik ben voornemens om samen met de sector ook voor de paarden een dergelijke monitor te laten ontwikkelen. ‘

13 januari 2009:
Het plan van aanpak ‘Welzijn in de sector paardenhouderij’ wordt aangeboden, aan toenmalig minister Verburg.
Bij het in ontvangst nemen van dit plan geeft de minister aan te gaan onderzoeken welke maatregelen zij kan nemen om het couperen van paardenstaarten uit te bannen. 

6 maart 2009
De kamer geeft een reactie op het Plan van aanpak welzijn in de paardenhouderij van de Sectorraad paarden. De minister vraagt om een jaarlijkse schriftelijke rapportage.
Opvallend is dat de minister het volgende schreef:
“In het hele plan wordt duidelijk dat scholing, algemene voorlichting voor een brede groep en kennisoverdracht over specifieke onderwerpen aan specifieke doelgroepen als één van de belangrijkste instrumenten wordt gezien om beter paardenwelzijn te bereiken. “

7 april 2009
Nadat 27 mensen 3 weken lang online hebben gediscussieerd wordt het rapport “Online discussie paardenwelzijn’ gepubliceerd. Uit dit rapport bleek dat de deelnemers liever geen zaken regelen via wetgeving maar dat zij wel vinden dat dit noodzakelijk kan zijn om de basis te regelen. Huisvesting en voeding waren grote onderwerpen in deze discussie.
Hiernaast komt ‘Passie voor Paarden’ uit. Dit is een onderzoek van Wageningen UR-LEI naar de belevingswereld en het informatie zoekgedrag van paardenliefhebbers in Nederland. Uit dit rapport blijkt dat er vele kansen zijn om welzijnsproblemen te verminderen.

9 maart 2010
Voortgangsrapportage Nota Dierenwelzijn. Hierin staat dat LNV in gesprek is met de SRP over hun voortgangsrapport over 2009. 

13 april 2010
Voortgangsrapportage ‘Welzijn Paardenhouderij’ van de SRP over 2009. In dit rapport wordt inzicht gegeven in de voortgang van het in januari 2009 aangeboden ‘Plan van Aanpak welzijn in de sector paardenhouderij’. 

14 April 2010
Toespraak van voormalig minister Verburg. Daarin werd het volgende gezegd:
“Wat ons bindt is passie voor het paard. Paarden zijn ook gewoon dieren die iedere dag uw aandacht en verzorging nodig hebben. Die we samen actief moeten beschermen tegen gevaarlijke ziekten. Er zijn wat dat betreft goede initiatieven in gang gezet, maar er zullen zeker extra tandjes bij moeten worden gezet. Voor verduurzaming is breed maatschappelijk draagvlak nodig en dat niet alléén binnen de Sectorraad Paarden. Of u nu bestuurder, ondernemer, fokker of sporter bent, u kunt zelf iets doen. Ik heb één toverformule voor ieder u: samenwerken. Samenwerken op basis van partnerschap en vertrouwen. Dat vergt inspanning. Zoek dus uw mede-paardenliefhebbers op, steek tijd en energie in hén. Spits de oren, schudt de manen en blijft u vooral nieuwsgierig naar nieuwe ontwikkelingen op de lange termijn, in plaats van op de korte termijn. Dan kan onze prachtige sector nog veel meer moois voortbrengen die ogen, harten, maatschappij en portemonnee kunnen strelen.” 

3 september 2010
De toenmalige minister informeert de Kamer over het couperen van paardenstaarten. Veulens die ter keuring worden aangeboden zijn gemonitord op het hebben van een staart. 30 van de 41 veulens bleken een staart te hebben. Het couperen van staarten is op sinds 2001 verboden, binnen de Nederlandse landsgrenzen. 

28 januari 2011
Vanuit de Kamer zijn vragen gesteld, ter voorbereiding op het ‘Algemeen Overleg Dierenwelzijn’. Op deze datum is er een document met antwoorden op de vragen, waaronder enkele vragen over paarden(welzijn). Deze vragen gaan hebben onder andere betrekking op het couperen van staarten en de identificatie & registratie van paarden. 

3 maart 2011
De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) informeert de Kamercommissie over het welzijnsplan van paarden. In deze brief staat dat de SRP wordt verzocht om voor 1 mei 2011 te komen met een set van basisregels voor het verbeteren van paardenwelzijn. 

26 april 2011
De SRP heeft de twaalf richtlijnen voor paardenwelzijn opgesteld. Deze moeten nog verder gewerkt. De richtlijnen omvatten voeding, huisvesting & beweging en gedrag (sociaal contact). 

29 april 2011
Het conceptprotocol ‘Welzijn op Paardenmarkten’ wordt uitgebracht. Hierin staat onder andere dat de dieren bij aanvoer moeten worden gecontroleerd door een dierenarts, er voldoende drinkwater moet zijn, de dieren beschikking moeten hebben tot ruwvoer. Daarnaast moeten de dieren veilig staan, mogen ze niet langer dan 6 uur aangeboden staan, moet de afstand tussen dier en publiek groot genoeg zijn en onnodige onrust worden vermeden. Voorlicht op een centrale plek op de markt moet beschikbaar zijn en dieren mogen niet meer als ‘prijs’ (van bijv. een verloting) worden aangeboden.
Op deze datum verschijnt ook het voortgangsrapport ‘Plan van Aanpak Welzijn in de sector paardenhouderij’ in 2010. Hierbij hoort de ‘Documentatiemap paardenwelzijn 2010’. In het rapport staat dat de welzijnsmonitor ontwikkeld wordt. 

20 mei 2011
De staatssecretaris van EL&I biedt de Tweede Kamer zijn reactie aan op de richtlijnen die de SRP heeft gemaakt. Hierin staat:
“Al met al ben ik van mening dat met de twaalf richtlijnen voor paardenhouders van de SRP wederom stappen zijn gezet in de verbetering van het paardenwelzijn. De richtlijnen vormen naar mijn mening een goede basis voor de ontwikkeling van een Gids van goede praktijken. Van de SRP verwacht ik uiterlijk 1 september een nadere uitwerking van de basisregels en een concretere invulling van de implementatie en van borging van de naleving, ondersteund door een door de sector uit te voeren voorlichtingsplan. Ik roep de SRP op om de Dierenbescherming en andere partijen actief te betrekken bij dit verdere proces. “

20 september 2011
De ‘Gids voor Goede Praktijken’ wordt aangeboden aan de Tweede Kamer. In deze gids geeft de SRP 12 richtlijnen voor paardenwelzijn. 

3 oktober 2011
Een rapport van Wageningen UR/Livestock Research verschijnt met daarin een onafhankelijke reactie op de Gids voor Goede Praktijken van de SRP. 

23 februari 2012
In de Nota Dierenwelzijn en Diergezondheid wordt ingegaan op de doelen die het kabinet wil bereiken in deze kabinetsperiode. Over paarden staat er:
Voor het optimaliseren van de paardengezondheid wordt samen met de sector een professionele gezondheidsorganisatie opgebouwd. Dat gebeurt door onder andere samen met de sector uitbraken van een paardenziekte te oefenen en een monitoringsysteem voor paardenziekten te ontwikkelen. Verder wil ik met de sector de financiering van de bestrijding van besmettelijke paardenziekten bespreken en werken aan een sluitende identificatie en registratie. Daarnaast wordt de vaccinontwikkeling voor paardenziekten gestimuleerd en wordt het toepassen van vaccinatie als bestrijdingsinstrument mogelijk gemaakt. De paardensector heeft op het gebied van paardenwelzijn laten zien dat zij haar verantwoordelijkheid neemt. De professionele sector heeft een ‘‘Gids voor Goede Praktijken’’ samengesteld met daarin praktische richtlijnen voor huisvesting, voeding, beweging, gezondheid en transport. Ik heb er vertrouwen in dat de professionele houderij hiermee het welzijn gaat verbeteren. Het Nederlands Hippisch Kenniscentrum (NHK) krijgt subsidie voor een gerichte communicatiestrategie richting de paardenhouderij. Het NHK zal tevens de “gids” onder de aandacht brengen van de recreatieve en niet aangesloten paardenhouders om zo bij deze houders eveneens het paardenwelzijn te verbeteren.

20 December 2012
Toenmalig staatssecretaris Dijksma (EZ) geeft antwoord op de vragen van Kamerlid Ouwehand (PvdD) over de explosieve toename van het aantal geslachte paarden in Nederland. In 2012 zijn 5000 paarden in Nederland geslacht. Dit is bijna drie keer zoveel als in 2011. Waarom deze groei zo explosief was, is niet duidelijk. 

28 mei 2015
Toenmalig staatssecretaris Dijksma (EZ) stuurt de Tweede Kamer een brief die zij heeft toegezegd in het Algemeen Overleg Paardenhouderij van 28 januari 2015. Deze brief omvat onder andere de volgende onderwerpen: extra onderzoek naar paardenzoönosen (zoönosen zijn ziekten die overdraagbaar zijn van dieren op mensen), knelpunten in de regelgeving voor paarden KI-stations (KI staat voor kunstmatige inseminatie), regelgeving paardenwelzijn en het opleggen van educatieve maatregelen bij lichte overtredingen.

2 maart 2017
Namens de Raad van Dieraangelegenheden wordt de zienswijze “Paardenmarkten in Nederland, Man en Paard noemen” aangeboden.
Hierin schrijft de Raad van Dieraangelegenheden de volgende aanbevelingen:
1. Aanscherping en uitbreiding van het Protocol Welzijn Paardenmarkten;
2. Versterking van de handhaving van de regelgeving;
3. Preventie van lange transporten die voorkómen kunnen worden en het sluitend maken van de identificatie en registratie (I&R) van paarden.

9 maart 2018
Op 9 maart 2018 wordt een verslag van een algemeen overleg over dierenwelzijn, gehouden op 7 februari 2018 gepubliceerd.
In dit overleg ging het opnieuw over de misstanden op paardenmarkten en het couperen van paardenstaarten. Er werd gevraagd waarom paardenmarkten niet verboden worden. De reactie daarop was dat de regels zijn aangescherpt.
Daarnaast werd er aangegeven dat paarden met gecoupeerde staarten alleen nog mee mogen doen aan keuringen met een medisch attest. Experts hebben aangegeven dat het slechts bij één paard per twee jaar voorkomt dat er een medische reden is om te couperen. Bij de keuring waren er echter 5 Nederlandse eigenaren met 6 veulens met een gecoupeerde staart en 12 Belgische eigenaren met 21 veulens met een gecoupeerde staart. Omdat deze allemaal een medisch attest hadden was dat niet illegaal, maar volgens de experts zouden er niet zo veel paarden zijn die een medische reden voor couperen hebben. Opvallend was ook dat alle medische attesten van Belgische dierenartsen kwamen. 

11 april 2018
De Partij voor de Dieren geeft aan dat op 85% van de maneges paarden een miserabel bestaan lijden. Dit naar aanleiding van het rapport van Dier en Recht, die maneges in Nederland heeft onderzocht. Daarnaast geven ze aan dat in het rapport van Dier en Recht naar voren komt dat zelfregulatie niet werkt en de sector te veel kansen heeft gekregen. De PvdD wil een debat met de minister van LNV. De PVV is dankbaar voor dit verzoek. De CDA geeft aan twijfels te hebben bij de onafhankelijkheid van het onderzoek.
Uiteindelijk wordt er gevraagd om een rapport en een debat.

4 juni 2018
Op 4 juni 2018 wordt een brief gepubliceerd met daarin een reactie op de misstanden bij maneges, zoals verzocht op 11 april 2018. De minister van LNV geeft aan dat zij de conclusie dat het merendeel van de paarden in Nederlandse manages een miserabel bestaan zou leiden niet kan ondersteunen, op basis van de gegevens die zij heeft. Zij geeft aan dat het welzijn van paarden belangrijk is en dat aantasting daarvan en misstanden moeten worden aangepakt. Ook geeft ze aan dat regels over de verzorging en huisvesting van dieren worden gesteld in het ‘Besluit houders van dieren’ en dat deze algemene regels ook voor paarden gelden. De Gids voor Goede Praktijken, ontwikkeld door de SRP, geeft een nadere invulling van deze algemene regels. Ze geeft aan dat deze gids door paardenhouders wordt gebruikt als richtlijn voor het houden van paarden en dat de gids wordt gebruikt als leidraad en ter ondersteuning bij de handhaving en bewijsvoering door de NVWA en de Landelijke Inspectiedienst (LID).
Meldingen van misstanden kunnen worden gedaan via telefoonnummer 144 of bij de NVWA. Na beoordeling van de melding kan een inspectie volgen waarbij het welzijn van de aanwezige dieren wordt gecontroleerd door de LID (tot circa 10 dieren) of de NVWA (bij een melding met een groter aantal dieren).
Daarnaast heeft de sector zelf initiatieven ontwikkeld waar ze regelmatig contact over hebben met de Sectorraad paarden. Één van deze initiatieven is de paardenwelzijnscheck. Ook wordt het Keurmerk Paard en Welzijn verder uitgerold. Bedrijven met dit keurmerk worden elke 2,5 jaar gekeurd. De minister geeft aan dat het belangrijk is dat de sector blijvend werkt aan en investeert in verdere verbetering van het welzijn en de gezondheid van paarden en dat zij waar mogelijk initiatieven zal ondersteunen. Deze onderwerpen zullen blijvend de aandacht hebben in het overleg met de sector, volgens de minister.

27 september  2018
Op 4 juli 2018 wordt een brief gepubliceerd met de titel ‘Stand van zaken Paard’.In deze brief gaat het over duurzame stalsystemen, paardengezondheid, paardenwelzijn, problemen met paardenpaspoorten & vleesfraude, zoönosen via import paarden, de Dierengezondheidsverordening, het couperen van staarten, paardenmarkten en het transport van paarden. 

31 oktober 2018
Verslag van overleg over paarden 3 oktober 2018. De PVV stelt dat het heel erg slecht gesteld is met het paardenwelzijn in Nederland. De PVV eist dat er in het Paardenbesluit van 2011 een wettelijke minimumnorm wordt opgenomen en geeft aan dat een keurmerk te vrijblijvend is.
Ook de PvdD geeft aan dat de sector niet voldoende doet en dat het houden van paarden niet gebonden is aan specifieke eisen.Ze geven ook aan dat het Keurmerk Paard en Welzijn tegenwoordig zelfs lagere eisen stelt aan het welzijn dan de Gids voor Goede Praktijken. Daarnaast geven ze aan dat in 2007 voormalig minister Verburg de sector opdroeg om binnen 3 jaar met verbeteringen te komen en dat het elf jaar later nog niet beter gesteld is met het welzijn van de paarden.


1 november 2018
Kamerlid Graus dient een motie in over het opnemen van een blok over paardenwelzijn in de opleiding ten behoeve van het ruiterbewijs.

6 november 2018
Stemming over de volgende moties:

  • De motie-Graus over een blok paardenwelzijn in de opleiding voor het ruiterbewijs Verworpen
  • De motie-Graus/Wassenberg over strengere controle en handhaving – Verworpen
  • De motie-Graus/Wassenberg over een taskforce Paarden – verworpen
  • De motie-Graus/Wassenberg over het Paardenbesluit in een wettelijk kader gieten – Verworpen
  • De motie-Wassenberg/Graus over een verbod op het afknippen van de tastharen – Verworpen
  • De motie-Geurts/Von Martels over een overgangsperiode voor gecoupeerde paarden – Aangehouden

Verworpen wil zeggen dat de motie in stemming is gebracht en een meerderheid van de aanwezige leden tegen heeft gestemd. Aangenomen wil zeggen dat de motie in stemming is gebracht en de meerderheid van de aanwezige leden voor heeft gestemd. 

9 november 2019
Brief van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit waarin zij ingaat op het aantal beschikbare FTE’s voor paardenwelzijn. Voor dierenwelzijn in het algemeen zijn 68,8 FTE beschikbaar en paardenwelzijn valt hieronder. 

1 februari 2019
Kamerlid Wassenberg heeft vragen gesteld over de ernstige misstanden op de paardenmarkt in Hedel. Minister Schouter van LNV geeft hier antwoord op. Ze geeft onder andere aan dat de paardenmarkten in de huidige maatschappij een acceptabele manier vormen voor handel in paarden, onder voorwaarde dat het welzijn niet in het gedrang komt bij een verblijf op de markt. 

 

Mijn conclusie:
Hoewel paardenwelzijn wel aandacht krijgt van verschillende partijen en organisaties lijkt het alsof de afgelopen 13 jaar weinig concrete stappen ondernomen zijn.
Gelukkig zijn er vele manieren bedacht om aandacht aan welzijn te besteden en denk ik dat men er meer mee bezig is dan 10 jaar geleden. Er verschijnen meer laagdrempelige artikelen, lezingen, workshops, cursussen en zelfs opleidingen waardoor er meer kennis ontstaat over het welzijn van het paard.

En dat is volgens mij een groot deel van de oplossing: kennis. Met z’n allen zorgen dat iedereen die met paarden te maken heeft weet wat een paard van nature is en hoe je het paard gezond & gelukkig kunt houden.

#bewustmetpaarden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.